Chùa Long Quang (Vĩnh Long) gây ấn tượng khi phần lớn cột, kèo, nội thất và pháp khí được chế tác từ gỗ dừa, tạo nên kiến trúc độc đáo bên dòng Hàm Luông.
Chùa Long Quang (còn gọi là chùa Dừa) nằm bên bờ sông Hàm Luông, thuộc ấp Mỹ Sơn Đông, xã Phước Mỹ Trung, tỉnh Vĩnh Long (trước đây là huyện Mỏ Cày Bắc, Bến Tre). Nơi đây rợp bóng dừa xanh, không gian quanh ngôi chùa gỗ dừa tĩnh lặng, tạo cảm giác yên bình hiếm có.
Chùa được xây dựng năm 1915 trên khuôn viên rộng khoảng 7.000 m2. Qua hơn một thế kỷ, chùa đã nhiều lần tu sửa để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tôn giáo của người dân địa phương.
Tuy nhiên, diện mạo đặc biệt như ngày nay chỉ thực sự hình thành năm 2018, khi chùa bước vào đợt trùng tu quy mô với một ý tưởng táo bạo: thay thế dần các vật liệu xây dựng thông thường bằng gỗ dừa.
Ngay từ cổng tam quan dẫn vào chùa, du khách có thể cảm nhận rõ nét tinh thần ấy. Trong những dịp lễ lớn, khu vực cổng được trang hoàng cờ hoa rực rỡ. Xen giữa những hàng dừa xanh mát, ngôi chùa hiện lên mộc mạc nhưng không kém phần trang nghiêm, tạo cảm giác gần gũi cho bất kỳ ai đặt chân đến đây.
Ý tưởng đưa gỗ dừa vào kiến trúc ngôi chùa gỗ dừa được khởi xướng bởi trụ trì hiện nay là thầy Thích Lệ Quang. Theo tâm nguyện của thầy trụ trì, việc sử dụng vật liệu từ cây dừa không chỉ giúp ngôi chùa mang dấu ấn riêng của xứ dừa mà còn tạo nên không gian tu tập giản dị, gần gũi với thiên nhiên.
Trong quá trình trùng tu, nhiều hạng mục được thay thế bằng gỗ dừa đã qua xử lý kỹ lưỡng để đảm bảo độ bền và khả năng chịu lực. Từ hệ thống cột, kèo, đòn tay cho đến lan can, cửa gỗ… đều được chế tác từ những thân dừa hàng chục năm tuổi. Những thớ gỗ dừa sậm màu, vân gỗ tự nhiên độc đáo vừa tạo cảm giác ấm cúng vừa mang vẻ đẹp mộc mạc đặc trưng của miền sông nước.
Bước vào khuôn viên, du khách dễ dàng bắt gặp hành lang dài tĩnh lặng với hàng cột dừa chắc khỏe nâng đỡ mái ngói phía trên. Hai bên lối đi là những tôn tượng La Hán bằng đá trắng nổi bật trên nền gỗ dừa sẫm màu, tạo nên sự tương phản hài hòa giữa chất liệu tự nhiên và nghệ thuật điêu khắc.
Bên trong chính điện, không gian mở rộng rãi nhưng vẫn giữ được sự ấm cúng nhờ sắc nâu trầm của gỗ dừa. Những đường vân gỗ tự nhiên kết hợp cùng dải phướn Phật giáo rủ xuống tạo nên tổng thể kiến trúc vừa trang nghiêm vừa gần gũi.
Khu vực ban thờ là điểm nhấn nổi bật của chùa Long Quang. Nơi đây gây ấn tượng mạnh với cặp lục bình gỗ dừa kích thước lớn cùng tháp đèn thờ nhiều tầng được chế tác hoàn toàn thủ công. Mỗi chi tiết đều được ghép từ hàng nghìn mảnh gỗ dừa nhỏ, tạo nên hình khối chắc chắn và tinh xảo.
Gỗ dừa có cấu trúc xơ và khó tạo hình so với nhiều loại gỗ khác. Song, với bàn tay khéo léo của các nghệ nhân, những thân dừa thô mộc đã trở thành các chi tiết chạm trổ sinh động như: hình rồng uốn lượn mềm mại trên chân đèn, hoa văn truyền thống trên bàn thờ, đường nét tinh tế trên các pháp khí…
Hiện nay, trong khuôn viên chùa có hàng chục vật phẩm được chế tác từ dừa và gỗ dừa như lư hương, bình hoa, bàn ghế, pháp cụ… tạo nên sự đồng bộ hiếm thấy trong kiến trúc. Ngay cả chiếc chày thỉnh chuông cũng làm từ gỗ dừa, mỗi ngày ngân lên những âm thanh trầm ấm giữa không gian thanh tịnh của miền sông nước.
Nhờ kiến trúc độc đáo, thân thiện với môi trường cùng không gian thanh tịnh, chùa Long Quang ngày càng thu hút đông đảo du khách và phật tử tìm đến tham quan, chiêm bái. Nhiều người đến đây không chỉ để lễ Phật mà còn để chiêm ngưỡng công trình kiến trúc đặc biệt – nơi cây dừa quen thuộc của miền Tây được “hóa thân” thành linh hồn của ngôi chùa.
Giữa vườn dừa xanh mát, ngôi chùa gỗ dừa mộc mạc ấy vẫn lặng lẽ soi bóng bên dòng sông Hàm Luông, như một lời nhắc nhở về sự gắn bó giữa con người, thiên nhiên và đời sống tâm linh của vùng đất phương Nam.
Theo Báo Thanh Niên.
