NHÀ XUẤT BẢN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 2001

TOÀN TẬP

TÂM NHƯ TRÍ THỦ

— o0o —

TẬP I

PHẦN 6
KỆ, THƠ, CÂU ĐỐI

KỆ PHÚ PHÁP

PHÚ PHÁP DỰ HẢI TUỆ ĐẠI SƯ.

Hải tuệ nan tư nghì

Thừa đương nhơn tự tri

Không hoa do nhãn ế

Vô thị diệc vô phi.

(Thầy Hải Tuệ, Nha Trang)

—oo0oo—

PHÚ PHÁP DỰ THÍCH ĐỨC THIỆU.

Dĩ Đức Thiệu gia phong

Cổ kim như thị đồng

Pháp quang hương bất tận

Hải ấn thể hàm dung.

(Thầy Đức Thiệu, Đà Lạt)

—oo0oo—

PHÚ PHÁP DỰ THÍCH ĐỨC TÂM.

Đức vi trí giả Tâm

Hà tu hướng ngoại tầm

Hữu vô thường đoạn luận

Hải tạng bất duy tâm.

(Thầy Đức Tâm, Huế)

—oo0oo—

PHÚ PHÁP DỰ THÍCH ĐỨC PHƯƠNG.

Cố dĩ Đức lưu Phương

Ly không hữu đoạn thường

Tâm hương thù hải nguyện

Vĩnh kiếp bạn y vương.

—oo0oo—

TẶNG ĐỔNG MINH ĐẠI SƯ.

Nhất thừa thật tướng ấn

Pháp pháp tận viên dung

Từ bi vô quái ngại

Tứ cú bách phi không.

—oo0oo—

PHÚ PHÁP DỰ THÍCH ĐỨC CHƠN.

Ba trừng tâm nguyệt hiện

Nhãn ế loạn hoa sanh

Đức Chơn tâm thường tịnh

Hải tánh tự nhiên thanh.

—oo0oo—

PHÚ PHÁP DỰ THÍCH PHƯỚC ĐƯỜNG.

Chư pháp sanh bất sanh

Chư pháp diệt bất diệt

Phước Đường vô tận tạng

Hải đức biến trang nghiêm.

—oo0oo—

PHÚ PHÁP DỰ THÍCH PHƯỚC CHÂU.

Phước đức thắng minh châu

Bất lao ngoại hướng cầu

Hải đăng thường tịch chiếu

Bảo tạng bất thắng thâu.

—oo0oo—

TẶNG THẦY THÍCH PHƯỚC NHƠN.

Phước địa đãi phước nhơn

Vãng lai an cát

Hải tâm hoàn hải nguyện

Xuất nhập dung thông.

—oo0oo—

TẶNG HÒA THƯỢNG THÍCH THIỆN SIÊU.

Từ thọ xuất Kỳ viên diệp

Tương thừa thiên cổ mậu,

Đàm hoa khai giác uyển

Phương ức vạn niên xuân.

(Câu đối ở chùa Từ Đàm, Huế)

—oo0oo—

CUNG KỶ TỪ HIẾU TỔ ĐÌNH KHÁNH THÀNH CHI LỄ .

Mạc nhĩ Thiền tôn truy tư Tổ

Đức quang hỷ từ bi đại tai

Hùng lực Từ Hiếu gia danh

Xuân sơn tịnh vức bất ỷ bất thiên.

Duy tinh tình nhất thị pháp trường

Ngưng kỳ nghi bất hoặc lịch đại

Miên miên tiêu tâm dực dực

Vạn cổ chân phong yết kỳ hữu cực.

Phật lịch nhị thiên ngũ bách tứ niên

Canh tý Mạnh Đông

Ba La, Tra Am tọa chủ hiệu Trí Thủ

Tịnh môn pháp bái thượng.

(Câu đối ở chùa Từ Hiếu, đề tặng

Hòa Thượng Tọa chủ nhân lễ khánh thành chùa.)

—oo0oo—

ĐỀ TẶNG HÒA THƯỢNG CHÙA CHÂU LÂM

Mỹ hỷ đạo sư, cứ sư tử tòa, diễn đại pháp âm

Hoán tỉnh mê nhơn văn diệu kệ,

Thiện tai văn sĩ, trước tệ cấu y, hiện tiểu thừa tướng

Vãng hồi cùng tử phó gia trân.

—oo0oo—

ĐỀ TẶNG CHÙA BA LA, HUẾ 

Bán thiên chung bích nhập Kỳ viên

Mãn địa hoa hương khai Phật quốc

(Câu đối)

Dĩ Đức Trì thân hảo tác nhân

Tam sinh thạch thượng thủ tinh thần

Hành thâm Bát nhã Ba la mật,

Mãn địa thiên hoa bất trước thân.

(Phật lịch nhị ngũ nhất ngũ, Tân hợi Thu)

—oo0oo—

CỐ ĐÔ THIÊN MỤ TỰ TRỤ TRÌ
ĐÔN HẬU THƯỢNG NHƠN HUỆ TỒN.

Đạo sinh thuyết pháp ngoan thạch điểm đầu

Thánh giả thôn châm thiên nhơn củng thủ.

Phật lịch nhị ngũ nhị niên, tuế thứ Đinh mùi niên Thu.

Thiểu nạp Thích Trí Thủ thư tặng.

(Câu đối đề tặng Hòa thượng Thích Đôn Hậu.)

THƠ VÀ CÂU ĐỐI

ĐIẾU SƯ HUYNH TRÍ GIẢI

Tam sanh thạch thượng ức tiền duyên,

Nhân, ngã, đồng tham Đại Phổ Hiền.

Quy khứ bất phường, vân tán tụ,

Cô tùng, hạc lãnh, nại hà thiên !

Ba sanh hòn đá nhớ tiền duyên,

Cùng học cùng tu hạnh Phổ Hiền.

Đi mất, ngại gì mây tán tụ !

Tùng côi hạc lạnh nói sao nên !

(trích trong Tập Tra Am và Sư Viên Thành)

DỊCH

Khe Tào nước chảy về Đông,

Bát bình nối dõi lâu không nhớ ngày.

Trăng thiền nào khác xưa nay,

Viên Thành ấn chứng đã dày công tu.

(Hòa thượng dịch, trích như trên.)

—oo0oo—

TỤNG KINH HOA NGHIÊM CẢM TÁC

 Phần hương nhứt nguyện Pháp không vương

 Đại hạnh đồng tham biến cát tường

 Sát hải trần thân thi diệu lực.

 Trầm kha chướng loại tận an khương.

 Đốt nén tâm hương trước Phật đài

 Phổ hiền hạnh cả nguyện nào sai

 Hiện thân cát bụi vào muôn nẻo

 Chữa bệnh trầm kha khắp mọi loài.

—oo0oo—

CẢM NIỆM ĐỨC THẾ TÔN THÀNH ĐẠO

Đêm sâu từ bỏ chốn hoàng cung

Cắt đứt dây thương bận mấy vòng

Chữ đạo nằm trên ngai phú quí

Thề đem muôn loại thoát lao lung.

Lao lung đau khổ chốn trần ai

Bể ái nguồn ân chìm nổi hoài

Động mối bi tâm nguyền tát cạn

Trải bao sương tuyết cũng không nài.

Không nài thể chất có và không

Khám phá cho ra manh mối lòng

Đạp vỡ hồng trần gương trí rạng

Đốt đèn chân lý dẫn quần mông.

Quần mông theo dõi ánh từ quang

Hổ biến rừng mê khỏi lạc đoàn

Mưa móc thấm nhuần cơn sống chết

Nhớ ơn Từ Phụ mãi lo toan.

Lo toan xin đốt nén tâm hương

Với nhánh quỳ hoa ngỏ cúng dường

Thành đạo bốn phương trời chấn động

Muôn linh mừng thấy đấng Y Vương.

Y Vương chứng tỏ khối lòng châu

Trăm kiếp nghìn đời nguyện cúi đầu

Sứ mạng làm tròn thân đệ tử

Chiếu đèn diệu huệ giữa đêm sâu.

( 1948 )

—oo0oo—

THÍCH CA THÀNH ĐẠO SAO LỤC

Mang mang trường dạ trung

Tam bảo vi minh đăng

Thao thao khổ hải nội

Tam bảo vi từ hàng.

Dịch:

Hoang mang giữa quãng đêm dài,

Này ngôi Tam Bảo là đài quang minh.

Ngập trời bể khổ lênh đênh,

Này ngôi Tam Bảo sanh linh thuyền từ.

(Kỷ niệm Phật đản 2505,

Đặc san Đời sống đạo P.H.V)

—oo0oo—

HƯỚNG VỀ

Mỗi lần xuân hết hè sang,

Hồ trong sen nở nhụy vàng phơi hương.

Đàn con Phật, khắp muôn phương,

Hướng lòng thành kính cúng dường Đản sanh.

Thâm tâm truy niệm ân lành,

Nghìn xưa Ưu bát một cành ngát hương.

Nhớ thuở ấy, lúc tan sương,

Nhạc trời rung cảm, bốn phương thái bình;

Muôn chim ca khúc bình minh,

Cha lành cứu khổ ứng sinh Diêm phù,

Tám muơi năm mãn công phu,

Sa la ẩn bóng, mạn thù thâu hương !

Đạo vô thượng đủ ngàn phương;

Aùnh vàng chói lọi, sáng đường lầm mê.

Phá trừ ma chướng nặng nề,

Sanh linh lạc lối trở về đường ngay.

Kiếp xưa âu cũng duyên may,

Mênh mông bể khổ được lây hương thừa;

Xót mình đức bạc tài sưa,

Aân sâu khó trả, nghiệp xưa còn nhiều

Trước đài hương tỏa phiêu diêu,

Chí thành đảnh lễ đấng Siêu Nhân Hoàn;

Con thề đem mảnh thân tàn,

Phụng thờ chánh pháp đạo vàng bền lâu.

Hư không tan rã mặc dầu,

Sắt gan ghi tạc, nguyện cầu chứng tri;

Hướng về muôn đức từ bi,

Đường lên giác đạo quyết đi tận cùng.

(Đặc san Mừng Phật đản P.H.V.1957)

—oo0oo—

CẢM TÁC XUÂN CANH TUẤT

Tuổi đà ‘dĩ thuận’ lẻ thêm hai

Hơn thiệt chi chi cũng hết nài

Nội hạc chưa ngừng sân Lão thọ

Ngàn mây còn vướng ngõ Hoàng Mai

Non xanh, pháp nhãn hoa Linh thứu

Nước biếc, thiền tâm bóng Thiện Tài

Cánh thiệp tin xuân hồn đất mẹ

Nén hương hằng nguyện trước liên đài.

—oo0oo—

VỊNH CÂY BỒ ĐỀ

Bồ đề đạo thọ gốc thiên nhiên

Phật tổ xưa kia đến tọa thiền

Dẹp sạch ma vương thành chánh quả

Bước lên thánh vị được chơn truyền

Ba ngàn thế giới hào quang tỏa

Muôn vạn sanh linh giải thoát phiền

Dầu dãi nắng sương càng vững chắc

Đâm chồi nảy lộc khắp tam thiên.

(Mậu Thân, 1968)

—oo0oo—

XUÂN QUÝ MÃO CẢM TÁC

Xuân này tính tuổi chẵn năm lăm

Kiểm điểm công phu ngấy lỗi lầm

Còn luyến cành hoa khi sáng sớm

Đan vương tơ nắng lúc chiều âm.

Liệng vành mỏi cánh thương thân bướm

Nhả kén si gan ngán ruột tằm

Đốt nén hương nguyền thề sám hối

Trước sau giữ trọn chữ Không Tâm

( 1963 )

—oo0oo—

TỰ THUẬT

Bốn mươi tuổi đạo, sáu mươi đời

Cái kiếp phù sinh quá nửa rồi

Cay đắng nếm dư đầu chót lưỡi

Khen chê nghe đủ giữa vành tai

Mây ngàn vạn nẻo tung đường hạc

Hương nguyện mười phương quyện gió trời

Tâm sự sắc không ai có biết ?

Kìa gương bát nhã vốn trong ngời.

( Mậu thân, 1968 )

—oo0oo—

CẢM ĐỀ NON BỘ BẢN ĐỒ VIỆT NAM

(tại Thiền thất P.H.V. Nha Trang)

Dấn thân mây hạc giang hồ

Chạnh lòng quê mẹ dư đồ Việt Nam.

Này thắng tích nọ danh lam,

Máu xương trang trải ai làm nên khung.

Đúc vun khí tiết hào hùng,

Hai vai gánh nặng Quang Trung Nguyễn Hoàng.

Trường Sơn một dãy hiên ngang,

Càng nhìn càng ngắm muôn vàn thân yêu.

Non sông gấm vóc mỹ miều,

Ngàn năm văn hiến nhiễu điều giá gương.

Dù cho Nam Bắc đôi đường;

Đốt lò hương nguyện bốn phương một nhà,

Sớm hôm hướng nẻo Phật đà,

‘Sắc, Không’ tâm sự đường xa nỗi gần.

Mong sao giữ vẹn mười phần

Thanh cao dáng núi, trong ngần vẻ sông.

Gấm vóc gương nước tinh thần,

Đạo vàng dân tộc chiếu hồng muôn xuân.

Con Hồng cháu Lạc văn hiến bốn ngàn năm

nối tiếp anh hào dòng bất khuất.

Cảnh Phật ngày Trời giang sơn muôn vạn thuở

đề cao dân tộc chí hiên ngang.

(Mùa Đông năm Quí sửu, 1973)

—oo0oo—

VIẾNG LẠI CHÙA HƯƠNG

Cỏ hoa còn nhớ ta chăng,

Bước du tăng đã bao lần tới đây ?

Tuyết sương nhuộm bạc râu mày

Non sông gấm vóc vẫn đầy sắc xưa.

Đây khe yến, nọ rừng mơ,

Này am cửa Võng, suối bờ Giải oan.

Hỏi thăm người cũ: bàng hoàng,

Anh linh đã nhập sen vàng phương Tây! …

Nam Thiên đệ nhất còn đây,

Chim ca cúng trái, cá quầy nghe kinh.

Hoa thiên sương ngọc long lanh,

Hương thiền ngào ngạt gió lành phân phân …

Trầm loang điểm tiếng chuông ngân,

Bước lên mỗi bước, tần ngần, nao nao …

Tình yêu đất mẹ dâng cao

Trong ngần bể rộng dạt dào suối khe

Ba ngàn thế giới nhắn nhe

A di đà Phật qui về, ai ơi !

Bức tranh thủy mạc ngàn đời,

Đào nguyên e cũng hỗ ngươi kém phần …

—oo0oo—

QUÌ TRƯỚC ĐIỆN

Đệ tử hôm nay quì trước điện

Chí tâm đảnh lễ đấng Từ tôn

Đã bao phen sanh tử dập dồn

Trôi lăn mãi trong vòng lục đạo

Thế tôn đã đinh ninh di giáo

Mà con còn đắm đuối mê say

Mắt ưa xem huyễn cảnh hằng ngày

Tai thích tiếng mật đường dua nịnh

Mũi quen ngửi mùi thơm bất tịnh

Lưỡi dệt thêu lắm chuyện cay co

Thân tham dùng gấm vóc sa sô

Ý mơ tưởng bao la vũ trụ

Bởi lục dục lòng tham không đủ

Lấp che dần trí huệ từ lâu

Hôm nay con giác ngộ hồi đầu

Tâm sám hối phơi bày tỏ rõ

Nguyện tội ác từ nay lìa bỏ

Chuyển sáu căn ra khỏi lầm mê

Trước đài sen thành kính huớng về

Tịnh tâm ý qui y Tam bảo

Phật giới cấm chuyên trì chu đáo

Dứt tận cùng gốc rễ vô minh

Chí phàm phu tự lực khó thành

Cầu Đại Giác từ bi gia hộ

Dù phải chịu muôn ngàn gian khổ

Con hết lòng vì đạo hy sinh

Nương từ quang tìm đến bảo thành

Đặng tự giác giác tha viên mãn.

—oo0oo—

TỤNG KINH PHÁP HOA CẢM TÁC 

Một lòng kính lạy Phật đà

Ngàn đời con nguyện ở nhà Như lai

Con hằng bận áo Như lai

Con ngồi pháp tọa Như lai muôn đời

***

Trí lực năng nhân tiêu cổ sầu

Thân vân tâm nguyện nhất thời hưu

Nhược ly không hữu đoạn thường luận

Khổ hải cuồng ba bát hoạt châu.

Phật lịch nhị ngũ nhị tứ, Canh thân hạ

Quảng Hương Già Lam

Thiện Thệ Tử Thích Trí Thủ đề

(Đề tặng học tăng tên trí Lực, mùa an cư 2524 tại Quảng Hương Già Lam)

—oo0oo—

Thơ Nhác

(Thiện Mỹ số 48, trang 12 ngày 22-10-1965)

Nhân đọc bài Chiếc Mũi, nguyên tác Bgunosure Akutagan do thi sĩ Vũ Trụ dịch, đăng ở tuần báo Thiện Mỹ số 46 ra ngày 8 tháng 10 năm 1965. Sực nhớ một bài thơ Nhác của thầy tôi (Hòa thượng Viên Thành sáng lập chùa Tra am, Mật sơn ở Huế hiện giờ) đọc cho tôi nghe hồi còn nhỏ mới xuất gia hành đạo. Xin chép ra đây để cống hiến bạn đọc nghe cho vui. Mặc dù nó không còn hợp thời trang theo tôi nghĩ.

Thơ rằng:

Ai thăm ơn lắm dám thăm ai,

Ai mời xin lánh, dám mời ai.

Nhà dột lá che không đợi lợp

Phên xiêu gió đẩy không đợi cài

Phải chăng mặc thế hơi nào nghĩ

Hơn thiệt tình đời cũng chẳng nài

Dễ có công đâu ngồi quẹt mũi ( [1])

Nay còn chưa kể huống là mai.

—oo0oo—

BÀI THƠ BÈO

Do Trạng Giáp Hải họa

Nguyên tác của Bao Bá Ôn.

Hòa Thượng dịch sát nghĩa.

Vải gấm dày dày chẳng lọt kim

Lá liền với gộc kế nào thêm

Đã cùng mây trắng tranh làn nước

Lại thấy vừng hồng rực ánh tươi

Ngàn lớp sóng nhồi không rã nổi

Muôn cơn gió dập chẳng lay chìm

Ít nhiều rồng cá nương trong ấy

Lã Vọng ngồi câu hết chỗ tìm.

—oo0oo—

ĐỀ TỪ …

Hồn dân tộc, mái chùa tô nét đẹp

Tiếng pháp âm, dòng nước họa vần thiêng.

Bể ái sông mê sóng ngập đầu

Xoay vòng sống chết mãi không thôi

Ai mà trở gót xoay đầu lại

Trước mắt đài sen hiện sáng ngời.

Mái chùa che chở hồn dân tộc

Nếp sống muôn đời của tổ tông.

Ngàn năm văn hiến Việt Nam ta

Đinh Lý Trần Lê quả thật là

Để tiếng anh hùng ngời nét đẹp

Diệu phong đã vẹn trổ hồn hoa.

(Tham quan cố đô Hoa Lư tháng 9.1983)

—oo0oo—

PHẬT NÓI KỆ:

Thà cho tôi cây gậy

Hơn lũ con bất hiếu.

Với gậy: chặn bò dữ

Chặn được loài chó dữ

Chỗ tối dò an toàn

Chỗ sâu tìm chân đứng

Với sức mạnh chiếc gậy

Vấp ngã đứng dậy được.

NGƯỜI NGẮM HOA ĐÀO

Bác ngắm hoa đào lại nhớ mai.

Miền Nam buổi sống mộ danh người.

Chín hai tuổi chẵn xuân còn mãi,

Tám mốt năm tròn nước sáng soi.

Thống nhất chung lòng xây vững đạo

Tùy duyên một dạ ghé vai đời.

Mai vàng cực lạc trong trần thế

Tứ chúng đồng tâm trước Phật đài.

Xuân Tân Dậu cảm tác.

CÂU ĐỐI

Cúng thí trai đàn, duyên gặp A nan khởi

Cứu khổ Quán Âm hiện làm Tiêu diện quỉ

—oo0oo—

Niệm Phật từ bi, sức bí mật công đức

Cứu vớt cô hồn đến hưởng cam lồ vị

—oo0oo—

A di đà Phật xưa có vô biên thệ

Xem xét đường mê biển khổ hằng trôi nổi

—oo0oo—

Tay ruỗi ân cần đưa chiếc thuyền từ vớt

Chở hết chúng sanh đồng đến Liên trì hội

—oo0oo—

Nay mở đàn chay cúng quảy cô hồn phiêu bạt,

Quá vãng ông bà, cùng oan gia trăm họ

Tám nạn ba đường cùng thảy đều sanh siêu thoát cả

Cậy Phật hào quang đến hưởng cam lồ vị.

—oo0oo—

GIỚI ĐÀN P.H.V. HẢI ĐỨC 1973

Hòa hiệp tế tam thừa vận xuất tâm trung đạo lực,

Thượng năng huân ngũ phận hiển dương tánh thượng pháp thân.

—oo0oo—

Hòa hợp thuyết tam thừa, vận hết tâm thành đạo lực,

Thượng năng dâng ngũ phận, bày tròn tánh đức pháp thân

—oo0oo—

Chúc Phật giáo chi hà xương quốc tộ miên trường

vĩnh lịch Nam sơn chi thọ,

Giới Thích tôn chi thùy phạm tòng lâm qui củ

giáo lưu Đông chấn chi đàn.

—oo0oo—

Chúc Phật giáo lâu dài, nước nhà hưng vượng,

thọ sanh Nam sơn muôn thuở,

Cầu Thích tôn gia hộ, đạo pháp vinh quang,

Phước đầy Đông hải khắp nơi.

—oo0oo—

ĐIẾU NGÀI QUY THIỆN

Tích niên pháp nhủ đồng chiêm,

thệ hải giả tằng minh thiết thạch

Kim nhựt đàm hoa tiên lạc,

thiền lâm thùy thị nại phong sương.

ĐIẾU THẾ HUYNH KIÊM PHÁP LỮ

HÒA THƯỢNG THÍCH DIỆU HOẰNG

Nguyện thế thế sanh sanh đồng vi từ bi quyến thuộc.

—oo0oo—

ĐIẾU NGÀI KIM TIÊN

Thầy đã chết rồi ư, man mác tình quê trăng ẩn hiện,

Tôi còn sống sót lại, nước non bể nguyện lệ đầy vơi.

“Pháp tịch diễn chơn thuyên sư hống nhất thanh hồ quần tan thiển

Sư tọa tuyên diệu nghĩa phạm dương nhất khúc ma ngoại hàng tâm.”

DỊCH NGHĨA

Giảng đường tuyên diệu pháp, sư tử rống thời, chồn cáo tán đởm

Liên tọa diễn chơn như, dương cầm trổi khúc, ma ngoại qui tâm.

Giới thọ hữu hà nan nan giả chung thân trì tịnh giới,

Đàn tràng phi dung dị dị tai đại lực hộ hành đàn.

Thọ giới không chi khó, khó vì trọn đời trì tịnh giới,

Đăng đàn đâu phải dễ, dễ thay đủ sức hộ hành đàn.

Chứng Chơn đế lý như Điều ngự thân lâm Xá vệ,

Minh Phật tâm tông tợ Tào khê kế thuật Hoàng Mai.

Chứng Chơn đế lý, như Thế Tôn thân lâm Xá vệ,

Rõ Phật tâm tông, tợ Tào Khê kế thuật Hoàng Mai.

Yết đế khâm sùng giới tử khải tam phương trượng pháp môn biện sự,

Ma ha quảng đại sa di bạch tứ đế tiền thọ cụ đăng đàn.

—oo0oo—

ĐỆ TỬ TÂM TẤN MỪNG THỌ

Bánh xe chuyển trong bảy sắc cầu vồng muôn thuở

Và muôn thuở tấu hợp Trường ca của Thiên nhiên

Kìa đất lục, nọ trời xanh

Nhởn nhơ muôn thú, núi tía rừng hồng

Mơn mởn cỏ hoa, trăng vàng sóng biếc

Hoa gởi hương nồng, mây gởi hồn chim

Ôi lồng lộng Càn khôn vén mở

Người đi về áo rải vàng mấy độ

Mang mang nhật nguyệt xoay vần

Chim én dệt thoi khung trời không dấu tích

Tâm không nào lưu ảnh cõi Hư Không …

Bước vân du gai góc dẫm chân hồng,

Nắng quái mưa ma chân Thầy vẫn bước

Biển khổ dong thuyền sóng cuồng nước ngược

Hướng Từ dung tay vững ra khơi …

Thọ cam lồ ngào ngạt tuyệt vời

Sinh nằm nôi pháp lắng bi ca

Hương đỉnh trúc phà hồng sinh nhịp thở ( [2])

Bảy chục lẻ năm xuân, tròn trăm xuân,

Nối tiếp ngàn xuân vạn cổ

Lóng lánh Kim Cương trường kinh nạm chữ

Nguyện hành dị độ, bấm huyền ngôn

Tấu hợp giữa Khung trần.

Mỗi mỗi tinh sương lễ vọng hồng ân,

Thâu hút đề hồ pháp nhủ,

Mãi mãi tâm Thầy pháp xuân đồng tử.

Mừng thọ ÔN ngày 19.9 năm Quí hợi.

—oo0oo—

TÔN ĐIỆT NGHIÊM THỨC

CẢM NIỆM ÔN

Tuổi đến bảy lăm thân ắt già.

Kinh thư tích điển vẫn chuyên tra.

Điều hòa thời khắc riêng tu tịnh.

Dẫn dắt chúng đồ hướng Phật Đà.

Âu Á trải thân cùng thế sự,

Cổ kim dung hóa cuộc ta bà.

Gần Ôn, sống được tâm tình đạo,

Khế hợp, dòng đời khởi sắc ra.

Cảm tác nhân duyên muốn họa vận với ông Tuệ Không, một nhân sĩ hoạt động cách mạng mới về gặp Ôn; đã đưa bài đề, nguyên văn:

Nghe tiếng già lam những tưởng già,

Gặp Ôn viện chủ có chi tra.

Khuyến tu ý đạo còn phong phú,

Tình cảm hơi thơ vẫn đậm đà.

Góp mặt Á Âu soi chánh pháp,

Bền chân Nam Bắc độ ta bà.

Với Ôn, bỗng thấy mình tươi tỉnh,

Mà cả thiền môn cũng trẻ ra.

Ôn đã họa vận, báo Giác Ngộ đăng cả hai bài với đề tài “Hòa thượng Thích Trí Thủ họa thơ”khoảng năm 1980, như sau:

Già lam, nơi hiệp chúng tăng già.

Tu niệm nào phân biệt trẻ tra.

Gặp bạn thơ vui câu Đổ Phủ

Noi đường giác rạng tánh Di đà.

Liêu sau vọng bái hình Sơ tổ

Sân trước cung chiêm tượng Phật bà.

Cửa đạo khai tâm thường rộng mở,

Khuyên đời chẳng nệ khách vô ra.

—oo0oo—

CÂU ĐỐI

Báo Giác Ngộ có một lần đăng đề tài: “Hòa thượng Thích Trí Thủ ra câu đố ”kể chuyện trên một chuyến đi Phật sự, Hòa Thượng đã tươi cười bảo những người đồng hành trong xe, đố các vị nhé:

“Thắp hương cầu khấn ông bà

Cho con ăn hút rượu trà say sưa”là cái gì ?

Báo viết: Mọi người ngơ ngác trước sự vui đùa bất ngờ thì Hòa thượng cười bảo: “Cầu cho ăn hút rượu chè say sưa là cầu cho con hư, tức là cái cầu hư chúng ta vừa mới đi qua đó.”


1]Về đời nhà Đường, có một Đại Tòng lâm gồm hàng ngàn tăng chúng ở tu học, trong đó có một tăng sĩ chẳng biết tên tuổi là gì, thường người ta đặt cho Ngài cái tên Đại Tàng Hòa thượng (đã nhác mà tánh lại hay tàng). Suốt đời bận áo rách ăn cơm thừa của đại chúng, mũi chảy lò thò trông rất là bẩn thỉu, hằng ngày chỉ lẩn quẩn xung quanh nhà bếp. Lý Bì ở trọ trong Tòng lâm ấy để học, đêm khuya thanh vắng, nhiều khi gặp Đại Tàng giảng kinh cho quỉ thần nghe ở trước sân điện Phật, cho là lạ lùng, tự nghĩ: có lẽ một vị thánh tăng ẩn mình giữa đám sống say chết ngủ chăng? Một hôm Lý Bì lần mò xuống bếp thấy ngài đang nướng khoai kiếm được để ăn. Ông ta liền đảnh lễ xin gia hộ. Ngài liền bảo chờ ồn (vật huyên) rồi bẻ nửa củ khoai đang nướng vất cho Lý Bì bảo ăn đi và nói: ‘Cho ngươi hai chục năm thái bình tể tướng đó’. (Hứa thử nhị thập niên thái bình tể tướng). Sau quả Lý Bì đỗ tiến sĩ lần lược làm đến tể tướng. Ông tâu với vua biết việc lạ mà mình gặp lúc trước. Vua Đường liền hạ chỉ sai Lý Bì đến Tòng lâm thỉnh. Ngài cũng bằng lòng đi. Nhưng khi ra đến xa giá, Lý Bì thưa rằng: “Bạch Ngài, khi còn ở trong chùa thì sao cũng được. Nay đến bệ kiến Thiên tử, xin ngài thay áo sống và lau mũi cho sạch sẽ, chứ cứ để như thế e ‘phạm tất’ và thất lễ với đình thần. Ngài nghe xong thì lắc đầu bảo: “Thôi ông về đi , ta không rảnh công đâu vì người đời mà quẹt mũi.” (Ngô bất vị thế nhân nhi thức thế). Nói xong liền trở vào bếp, nhất định không đi. Lý Bì liền trở về không. Từ đó, trong Tòng lâm xôn xao bàn tán, mọi người xúm lại tìm hiểu và thi nhau kính lễ cúng dường, tôn Ngài lên Thượng tọa. Một hôm, không biết từ đâu vô số cọp hiện ra trong Tòng lâm, mọi người dớn dác sợ hãi, có kẻ đã thổ tả gần nguy. Ngài liền bảo đem cho ngài một cái chổi quét nhà. Miệng nạt, tay hoa cái chổi, nhảy lên lưng một con cọp đi mất. Không ai biết gì về tông tích của Ngài nữa.

[2]Câu này Tâm Tấn nghĩ về ngày sinh của Ôn nhằm vía đức Quán thế âm, như được nằm trong nôi pháp, thấm chất cam lồ, lắng nghe đại bi âm và hít thở hương thơm từ đỉnh Trúc …

— o0o —

Source:www.phatviet.net

Vi tính: Nguyên Trang, Nhị Tường – Trình bày: Nhị Tường

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bài viết cùng chuyên mục:

Hòa thượng Thích Chơn Thiện viết về Thầy mình – Đại lão Hòa thượng Thích Tịnh Khiết
Tuỳ bút, Văn học

Hòa thượng Thích Chơn Thiện, nguyên Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự GHPGVN, là một trong những đệ tử xuất gia của Đại lão Hòa thượng Thích Tịnh Khiết - Đệ nhất Tăng thống GHPGVN Thống nhất.

Một ngày lịch sự
Tuỳ bút, Văn học

Hồi nhỏ, tôi đón Tết với ba cái tinh khôi. Tinh khôi thứ nhất là bộ áo quần mới mẹ đã may sẵn từ mấy tháng trước nhưng phải đợi đến sáng mồng một Tết mới cho mặc. Tinh khôi thứ hai là tóc trên đầu. Ngày ba mươi Tết, anh em chúng tôi phải đi...

Tuệ Nguyên – Thích Thái Hòa: Thơ Xuân Bính Ngọ 2026
Thơ, Văn học, Xuân Hỷ Xả

Xuân Lạ Lẫm Mùa xuân chú ngựa lại về Bước đi lạ lẫm trên quê hương này; Bao người tỉnh, bấy người say Cũng không ít kẻ Đông Tây nửa mùa; Ngựa đua lắm chuyện hơn thua Ngựa đua đến tận cuối mùa lá reo; “Lung linh nước chảy qua đèo Ngựa đua dưới biển,...

Tản Mạn Thi Ca – Một Thời Tuệ Sỹ
Thơ, Văn, Văn học

Tưởng niệm Lễ Đại Tường Trưởng Lão  Hòa Thượng Thích Nguyên Chứng, Hiệu Tuệ Sỹ Ngày 29-30 tháng 11 năm 2025 tại Tu Viện Đại Bi, Garden Grove, CA Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật Kính bạch chư Tôn đức Tăng, Ni, Kính thưa quý Phật tử, Một: Phương tiện vào đời...

Điếu thi tưởng niệm – Như Huyễn Thiền Sư
Thơ, Văn học

Kính bạch Giác linh Cố Trưởng lão Hòa thượng thượng Từ hạ Thông, hiệu Như Huyễn Thiền Sư ! Than ôi ! Bậc long tượng vừa ngã Hàng Thông Liễu vừa nghiêng Vạn duyên vừa buông xả Người trở về Tây Thiên.   Cõi trần gian, dẫu chúng con vẫn biết Đến rồi đi, âu...

Một vài chi tiết về giai đoạn thành lập GHPGVN và Hoà thượng Thích Trí Thủ
Tuỳ bút, Văn học

… Bây giờ nói đến sự kế thừa. Hồi trong thời kỳ căng thẳng, khi Phật học viện giải tán rồi, tôi có nói với Ôn Già Lam, “Ôn nhìn xuống còn có đám tụi con” – nghĩa là còn có những học trò có khả năng, giỏi, kế thừa được – còn tụi con...

Hạnh tu thiểu dục – tri túc của các Bậc Trưởng Lão
Tuỳ bút, Văn học

Trong dòng chảy Phật pháp  Việt Nam cận đại, có những bậc chân tu sống giản dị, kham nhẫn, không cầu danh lợi, mà tâm vẫn thanh tịnh, đạo vẫn viên minh. Ngài Hộ Nhẫn, cụ Thanh Bích, và đặc biệt cụ Trí Tịnh – Vĩnh Nghiêm – đều tu như không tu, sống như...

Cơm nắm mo cau của mẹ
Tuỳ bút, Văn học

Hôm qua đi ngang một ngã tư đường phố, khi nhìn thấy một người phụ nữ lớn tuổi, dễ chừng đã ngoài 60 tuổi, đang lụi cụi cắt và bán những nắm cơm cho khách qua đường ghé mua, tự dưng trong tôi lại nôn nao sự thèm muốn được ăn cơm nắm. Và tất...

Hiếu thảo: Món nợ lớn nhất đời người…
Văn, Văn học

Có những món nợ không bao giờ được ghi bằng giấy mực, nhưng khắc sâu trong tim những người làm con. Bài viết này là lời tri ân, để thương nhớ, để thức tỉnh, và để biết ơn… Một lời nhắc nhở trong mùa Vu Lan cho những ai còn may mắn được gọi hai tiếng “Cha Mẹ”. “Ơn...

Cửa tùng đôi cánh gài – Thích Nhất Hạnh
Văn, Văn học

Cửa Tùng Đôi Cánh Gài Khi chàng dũng sĩ về đến chân núi thì trăng cũng vừa lên. Trăng mười chín soi sáng cảnh núi rừng cô tịch. Ánh trăng nhấp nháy đùa giỡn trên lá cây. Đêm thu mát lạnh. Cảnh vật hình như không có gì đổi thay sau bảy năm xa cách....

An nhiên mùa cũ!
Tuỳ bút, Văn học

Tháng 12, những ngày cuối năm, khi những tờ lịch đã mỏng dần và ngoài trời mang chút không khí se lạnh cùng một vài cơn mưa còn sót lại, thời tiết đã bắt đầu giao mùa, lòng người cũng trở nên thâm trầm lắng đọng cho những suy nghĩ về một năm sắp sửa...

Thơ: Rồi Mai Em Đi (Toại Khanh)
Thơ, Văn học

Rồi mai em đi Tay trắng mang theo được gì Một đời cho ước mơ chi Hay là một kiếp sân si

Mái chùa che chở hồn dân tộc
Thơ, Văn, Văn học

Bài thơ Nhớ chùa là một tác phẩm bất hủ của thơ ca Phật giáo Việt Nam. Bài thơ này đi vào lòng người mến đạo một cách dịu dàng và nồng ấm như câu ca dao của mẹ, tự nhiên và nhẹ nhàng như hơi thở, bình yên và trong sáng như một mảnh trăng...

Bậc Thầy của những vị Thầy
Danh Tăng, Tuỳ bút, Văn học

Cách đây hơn hai mươi năm, vào khoảng cuối thiên niên kỷ trước, tôi có dịp gặp và trò chuyện với thầy Tuệ Sỹ lần đầu tiên. Tôi cùng đi với Đỗ Quốc Bảo, đến thăm thầy khi ấy đang ở trên một căn gác trong khuôn viên chùa Quảng Hương Già Lam. Lúc ấy thầy...

Về Bài Thơ Hai Mùa Thu Của Masaoka Shik
Thơ, Văn học

Sau khi tham dự Tang lễ của một người bạn đồng môn vừa qua đời ở tuổi còn tương đối trẻ, về nhà tôi lại nhớ đến bài thơ hài cú Hai Mùa Thu của Nhà thơ người Nhật Shiki diễn tả bối cảnh cùng một thời gian và cùng một nơi chốn mà có hai mùa thu khác nhau, một mùa thu của người đang nằm dưỡng bệnh ở trong...

Hình ảnh trăng và hoa trong thơ thiền Lý – Trần
Thơ, Văn, Văn học

Hoa và trăng trong thơ thiền Lý-Trần không chỉ là những hình ảnh đẹp đẽ mà còn là những triết lý sâu sắc về cuộc sống, khuyến khích con người sống trọn vẹn, tỉnh thức và hòa nhập với thiên nhiên. Nước Việt Nam, từ thuở khai hoang lập địa, trải qua nhiều thời đại,...

Ads Blocker Image Powered by Code Help Pro

Đã phát hiện trình chặn quảng cáo!!!

Chúng tôi đã phát hiện thấy bạn đang sử dụng tiện ích mở rộng để chặn quảng cáo. Vui lòng hỗ trợ chúng tôi bằng cách vô hiệu hóa các trình chặn quảng cáo này.