Luật Phật quy định, và hiện nay áp dụng, sau khi bạch tứ Yết-ma thành tựu, tức là sau khi giới thể cụ túc đã thành tựu trên giới tử, thì truyền tứ khí cho Tỷ-kheo (hoặc bát khí cho Tỷ-kheo ni), tức là các trọng giới Ba-la-di, và truyền Tứ y (chung cho cả Tăng-Ni), tức là bốn chỗ nương tựa cho đời sống xuất gia. Theo mỗi truyền thống Luật tạng khác nhau, thì thứ tự nói về tứ khí và tứ y cũng khác nhau. Có khi thì tứ khí nói trước, có khi thì tứ y nói trước. Riêng Luật tứ phần[1] mà nước ta áp dụng thì tứ khí nói trước, tứ y nói sau.

Tứ y là gì? Là bốn căn bản cho đời sống xuất gia, mà Luật diễn tả là Tỷ-kheo y theo đây mà xuất gia, thọ giới cụ túc, thành phẩm chất Tỷ-kheo. Bao gồm:

1, Tỷ-kheo sống y trên y phấn tảo.

2, Tỷ-kheo sống y trên sự khất thực.

3, Tỷ-kheo sống y nơi gốc cây mà ngủ nghỉ.

4, Tỷ-kheo sống y nơi các loại thuốc hủ lạn dược.

Tứ y hay còn gọi là tứ thánh chủng, tức là bốn hạt giống của bậc Thánh, mà theo Phật Quang đại tự điển định nghĩa: “có công năng sanh ra chủng tử Thánh trong mỗi chúng sinh”.

Tăng đoàn nguyên thủy sống dựa trên việc khất thực, y phục, thức ăn, chỗ ở, thuốc men, đều do nơi khất thực mà có, không có việc tư hữu riêng. Khi Tăng đoàn bắt đầu hưng thịnh, các cư sĩ tại gia bắt đầu có sự phát tâm hộ trì chúng Tăng nhiều hơn, điều gì các cư sĩ xin phép mà Thế Tôn thấy hợp lý thì Ngài đồng ý bằng cách im lặng. Cho nên, trong Tứ y, có sự “khai”: Sống y trên y phấn tảo, nhưng cho phép thọ dụng y do đàn-việt cúng dường, y đã được cắt rọc hay hoại sắc. Sống y trên sự khất thực nhưng cho phép đi thọ thực nếu được Tăng sai, hay đàn-việt cung cấp các bữa ăn định kì mỗi nửa tháng, ngày mồng một, mồng tám, ngày rằm, hoặc các bữa ăn thường của Tăng, hay được đàn-việt mời. Sống y nơi gốc cây mà ngủ nghỉ, nhưng nếu được cúng một căn phòng riêng, một ngôi nhà góc nhọn, căn phòng nhỏ, một hang đá, hay hai căn phòng có chung một cửa. Sống y trên các loại thuốc hủ lạn, nhưng được thọ dụng nếu đó là tô, sanh tô, dầu, đường phèn và mật[2].

Ba loại đầu: y phục, ăn, ở, giúp điều phục với lối sống thiểu dục tri túc; Còn thuốc hủ lạn thì giúp đoạn phiền não. Tứ thánh chủng nhằm tạo sự hoan hỉ trong tu tập Thánh đạo, dẫn đến chứng Thánh quả[3]. Nguyên nhân Phật chế ra Tứ thánh chủng là nhằm mục đích để đoạn các Ác dục đối với y phục, ăn, ở, thuốc men của một vị Tỷ-kheo[4], từ đó mà các thiện hữu lậu và vô lậu phát sinh bởi lực tăng thượng do biết đủ với bất cứ điều gì trong tứ thánh chủng[5]. Như vậy, Tứ thánh chủng rất quan trọng trong đời sống một Tỷ-kheo ngay từ khi mới bắt đầu xuất gia. Chính sự quan trọng đó mà Đề-bà-đạt-đa mới căn cứ theo đây để đề ra năm pháp và dễ dàng lôi kéo những Tỷ-kheo trẻ đi theo mình hình thành Tăng đoàn mới[6]. Đề-bà-đạt-đa đã đẩy Tứ thánh chủng đến cực đoan, đánh vào tâm lý chung của các vị Tỷ-kheo hữu học, trong khi tinh thần của Phật là Trung đạo, câu hữu giải thoát.

Ngày nay, đời sống xã hội bên ngoài khác xa thời Phật nhiều, nhưng cần phải hiểu được tinh thần Tứ thánh chủng trong đời sống Tỷ-kheo, vấn đề ăn mặc ở của một Tỷ-kheo cần làm sao đó để đúng với tinh thần thiểu dục tri túc, và phù hợp với mức độ sống của xã hội, nhằm đoạn trừ phiền não, đạt cứu cánh Niết-bàn trong đời này và đời sau. Tinh thần này phải luôn được nhắc nhở để nuôi dưỡng và tăng trưởng chủng tử Thánh trong mỗi cá nhân Tỷ-kheo. Lúc thọ giới là lúc tâm tư Tỷ-kheo thanh tịnh nhất, vừa đắc giới cũng giống như bình sạch vừa chứa đựng cam lộ vậy, nên việc nhắc đến Tứ thánh chủng như là bốn căn bản của đời sống của Tỷ-kheo, nương đây mà xuất gia, mà thọ cụ túc, và đắc Thánh quả, là một điều vô cùng cần thiết.

Thế nhưng ngày nay một số giới đàn thay Tứ y này thành “bốn pháp nên làm”: “Từ đây cho đến suốt đời, bị mắng không được mắng lại; Bị giận không được giận lại; Bị người đùa giỡn, không được đùa giỡn lại; Phiền não khởi lên, phải nhiếp tâm, không chống trả lại.” Chúng ta dễ thấy bốn điều này không có liên hệ gì đến Tứ thánh chủng nói trên cả. Nói sai thì không sai, nhưng thật sự nó khác xa về ý nghĩa tu tập đoạn tận phiền não của Tứ thánh chủng. Và không biết việc thay thế bốn điều này được căn cứ từ đâu? Và khi thay thế như vậy, đã có sự so sánh đến giá trị đích thực giữa Tứ thánh chủng và bốn điều cần làm đó hay chưa?

Bất kể một điều Luật nào Phật quy định, không phải chỉ có mỗi mặt là “tùy phạm tùy chế”, mà mỗi điều sẽ bao gồm ba yếu tố: Một là, về mặt Thánh đạo, tức là triết lý giải thoát; Hai là, về mặt Tâm lý; Ba là, về mặt quan hệ xã hội. Cho nên không dễ để hiểu hết được một điều Luật nào đó. Có thể một người giỏi về các duyên khởi Phật chế giới, giỏi về mặt Xã hội học để hiểu vấn đề quan hệ của Tỷ-kheo với xã hội, hoặc giỏi về mặt Tâm lý bên trong điều Luật đó, nhưng về mặt Thánh đạo, thì không phải phàm phu nào cũng có thể hiểu hết ý của Phật.

Lý luận cho việc thay Tứ thánh chủng thành Bốn điều cần làm ở trong Giới đàn, nhiều người cho rằng, Tứ thánh chủng (Tứ y) chẳng còn phù hợp với xã hội ngày nay, Tỷ-kheo không còn mặc y phấn tảo, không còn ngủ gốc cây, không còn đi khất thực, không còn uống thuốc hủ lạn. Vì vậy mà cần thay thế vào bốn điều cần làm đó để nhắc nhở tỷ-kheo. Điều này khiến người viết liên tưởng đến việc kết tập tam tạng lần đầu tiên sau khi Phật nhập diệt được một trăm ngày, được ghi lại trong Luật: Khi A-nan nói đức Phật cho phép bỏ các điều giới nhỏ nhặt, nhưng lại không biết điều nào là nhỏ nhặt, do đó, Ngài Ca Diếp nói với các Tỷ-kheo: “Từ đây về sau, nên cùng nhau lập ước chế: ‘Nếu trước đây, những gì đức Phật không chế cấm thì nay không nên chế cấm. Trước đây những gì đức Phật chế cấm thì nay không nên hủy bỏ. Nên tùy thuận học tập những gì mà đức Phật đã quy định”[7].

Tỷ-kheo ba y, một bát, vân du khắp thiên hạ để giáo hóa, thọ nhận cúng phẩm của thế gian, như vậy thì ngay từ lúc thành tựu giới thể Tỷ-kheo, phải chăng cần được nhắc lại Tứ y để Tỷ-kheo xác định lại lý tưởng xuất gia của mình và để trưởng dưỡng Thánh chủng trong tự thân? Có những điều tưởng chừng như nhỏ, nhưng lại có thể là một vấn đề lớn. Một ngọn lửa nhỏ có thể đốt cháy cả một khu rừng, một tội lỗi nhỏ của kẻ ngu cũng có thể đọa vào nơi địa ngục[8]. Nên hay không việc thống nhất một cách thức truyền thọ giới pháp ở một đất nước có truyền thống Phật giáo như nước ta, có lẽ đó cũng là điều trăn trở của nhiều thế hệ Tăng-già ở Việt Nam vậy.

THÍCH CHƠN TRÍ

[1] Đại tạng T1428 四分律. Xem thêm: Thích Đỗng Minh (dịch) (2010). Luật Tứ phần. Thích Nguyên Chứng, & Thích Đức Thắng (hiệu đính và chú thích). Nxb Phương Đông.

[2] Thích Trí Thủ (2011). Yết ma yếu chỉ. Thích Đỗng Minh, & Thích Tuệ Sỹ (đồng biên tập). Nxb. Phương Đông. Tr. 160-161

[3] Tập dị môn túc luận quyển 6; Đại Tỳ-bà-sa luận quyển 181; Câu xá luận quyển 22.

[4] Tứ phần luật quyển 35, quyển 48.

[5] Tuệ Sỹ, & Nguyên An (dịch việt) (2020). A-tỳ-đạt-ma Tập dị môn túc luận. Nxb. Hồng Đức. tr. 196-198

[6] Tứ phần luật quyển 46. Tham chiếu Ngũ phần 25 “phá Tăng pháp”; Thập tụng 36 “tạp tụng, Điều-đạt sự”.

[7] Tứ phần luật quyển 54, p. 967b24

[8] Chư pháp tập yếu kinh: “如一微細火,則能燒諸物,愚夫罪少許,亦墮於地獄”

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bài viết cùng chuyên mục:

Xin đừng lên án việc xây chùa
Điểm nhìn

Tất cả chúng ta đều phải nương vào Thế gian trụ trì Tam bảo mới hoằng dương được Phật pháp. Do đó, việc xây chùa, tạc tượng, đúc chuông, độ tăng là đạo sự thiết yếu, phải duy trì. Vì nếu không xây chùa, sẽ không có cơ sở thờ tự, tập hợp lực lượng...

Tứ diệu đế với vấn đề giáo dục đạo đức toàn cầu
Luận, Phật học, Văn hóa

TÓM TẮT Tứ diệu đế hay là bốn chân lý vĩ đại của Phật giáo chính là cốt tủy cơ bản để hợp thành học thuyết nhân sinh cứu đời. Đó là kết quả suy ngẫm và trải nghiệm thông qua thực tiễn cuộc sống của chính Phật tổ và sự tổng kết những suy...

Thị phi cuối năm
Điểm nhìn

Sắp hết một năm… Một năm khá yên với tôi. Không sóng, không gió, ngoài đời cũng như trong đạo. Con đường tôi đi vẫn là thế đó Ngày mỗi mở hơn Cho tầm nhìn hạn hẹp nơi mình thoáng ra. Đâu đó, những hiện tượng không hay vẫn đang diễn ra. Không phải quanh tôi. Thế giới quanh tôi...

Thông Điệp Thành Đạo Của Đức Phật
Phật học, Sự kiện

Vậy là hai mươi sáu thế kỷ đã trôi qua, kể từ một đêm khu rừng hoang vắng bên bờ sông Ni-liên-thuyền (Nairanjama), ánh trăng chiếu lờ mờ bàng bạc trong không gian hoàn toàn im ắng, cô tịch. Khu rừng chìm trong màn đêm huyền ảo, thỉnh thoảng có âm vang những tiếng muông thú kêu trong đêm trường nghe rờn rợn, tiếng côn trùng...

Đôi Điều Về Kinh Kalama
Kinh, Phật học

Nhà đại văn hào Nga Lép Tôlxtôi nói rằng: “Những chân lí sâu sắc nhất đồng thời cũng là giản dị nhất”. Nét đặc sắc khiến các bài thuyết pháp của Đức Phật Thích Ca có sức thuyết phục và hấp dẫn lớn, không phải chỉ là ở tính lôgíc chặt chẽ của lập luận, mà còn ở những chân lí sâu sắc mà giản dị, được trình bày dưới hình thức gọn nhẹ, hình ảnh, và nhiều...

Hóa Giải Đối Nghịch
Điểm nhìn

Trong sự hóa giải, chuyển hóa nghịch cảnh và chúng sanh đối nghịch, sự giác ngộ, thành Chánh giác là hiệu quả nhất vì nó đi vào tận nơi thâm sâu nhất của tâm chúng sanh. Thành Phật là thành Chánh giác ngay trong tâm của mỗi chúng sanh, dù chúng sanh đó có “vọng tưởng chấp trước điên đảo” đến thế nào. 1/ Bài học từ Đức Phật trong Kinh Pháp Hoa Trong kiếp Đức Thích Ca thành Phật ở Ấn Độ, người đối nghịch,...

Kinh tạng Pali mô tả tiến trình tu tập Giới – Định – Tuệ như thế nào?
Kinh, Phật học

Chỉ có giới, định, tuệ mới giúp cho thân tâm chúng ta an lạc. Việc hành đạo bắt đầu tại đây và ngay bây giờ. Đau khổ và giải thoát hay đạo ở tại đây và ngay bây giờ. Những lời dạy của đức Phật như giới luật và trí tuệ trực chỉ hướng đến...

Góc Nhìn Khoa Học Và Phật Giáo Về “linh Hồn” Và Luân Hồi
Điểm nhìn

Trong đời mỗi chúng sinh, đặc biệt là con người, sinh tử vẫn là điều làm cho chúng ta bất an, lo sợ nhất, dẫu biết rằng không ai thoát khỏi quy luật này, không ai có thể tồn tại mãi mãi mà không hề chết, thế nhưng chúng ta vẫn cảm giác như cái chết là điều gì đó rất xa xôi, xa xôi bởi không ai đoán biết được nó sẽ đến...

Phật giáo với quan niệm phù đồ hộ trì
Điểm nhìn

Phật giáo chủ trương: Con người và chỉ có con người mới thực sự là người ban phúc giáng họa cho chính mình. Sự cầu cạnh, van xin ở người khác hoặc nơi thần linh, nếu có được cũng chỉ là phần không đáng kể, chỉ có tâm niệm, hành động hướng thiện mới mang...

Hòa Thượng Tuệ Sỹ Còn Ảnh Hưởng Bao Nhiêu Tới Phật Giáo Và Phật Tử Việt Nam Hiện Nay?
Điểm nhìn

Tin Hòa thượng Tuệ Sỹ viên tịch có vẻ như khép lại một trang sử sôi động, đầy lãng mạn của Phật giáo Việt Nam, kể từ phong trào Chấn hưng Phật giáo, với sự thành lập An Nam Phật học tại miền Trung vào năm 1932, do các nhà sư và các trí thức nho học lẫn “Tây” học, chủ trương, trong đó nổi tiếng nhất là bác sĩ Lê Đình Thám (1897-1969). Với Chấn hưng Phật giáo, Phật...

Quá trình phát triển luận thư của ba Bộ phái Thượng tọa bộ, Nhất thiết hữu bộ và Đại thừa Phật giáo
Luận, Phật học

Mỗi bộ phái đều có luận thư riêng tuỳ theo từng giai đoạn, thời kỳ, văn hoá của từng quốc gia, cả ba bộ phái đều tập trung diễn giải làm sáng tỏ những lời Phật dạy trong Kinh tạng và Luật tạng, để giúp cho người đọc, người hành trì có thể tiếp thu...

Tư tưởng “Bát bất” của ngài Long Thọ
Luận, Phật học

Bát Bất chính là “trung”, hiển thị lý trung đạo, “trung” chính là tướng “không” của các pháp, sử dụng chữ “bất” để hiển bày ý nghĩa chữ “không”. Ở đây, cần phải khẳng định, khái niệm “Không” (Sūnyatā) mà Phật giáo Đại thừa đê cập… DẪN NHẬP Nói đến Phật giáo Ấn Độ là nói đến...

Đạo Phật Trong Thời Đại Kỹ Thuật Số
Điểm nhìn

Nhiều người trong chúng ta ngày càng nhận ra tác hại của thiết bị công nghệ kỹ thuật số. Công nghệ ngày càng phát triển để phục vụ cho đời sống con người, nhưng tại sao tỷ lệ trầm cảm và lo âu ngày càng gia tăng? Về mặt trực quan, nhiều người cảm thấy không thể tự chủ và điều khiển được cuộc sống của chính mình khi màn hình điện thoại...

Năm Phương Pháp Chế Ngự Phiền Não
Luận, Phật học

Cuộc sống bộn bề, nhiều lo toan làm cho con người cảm thấy mệt mỏi. Mệt mỏi hơn khi phải sống chung với những người, những điều… mình không ưa thích. Trong môi trường sống như vậy, người biết tu tập sẽ có cách làm cho cuộc sống nhẹ nhàng hơn. Khi có người làm cho mình phiền giận, nếu biết tu tập, mình...

Phật Giáo Và Phụ Nữ
Điểm nhìn, Đời sống

Chuyện nam nữ có lẽ là vấn đề (tạm gọi) – là muôn thuở. Nó bắt đầu từ thời kỳ hồng hoang mà đến nay vẫn mang tính thời sự nóng hổi! Để bàn vấn đề này liên quan đến tổ chức, quan điểm của Phật giáo, có lẽ phải bắt đầu từ những lý do căn bản như sau.  1. Tại sao lại có phân biệt nam nữ? Đứng ở góc độ nhân thế để mà bàn, F.Engels cũng...

Tầm quan trọng của tu tập Chánh niệm trong việc thực hành thiền Vipassanā
Luận, Phật học

Dẫn nhập Đức Phật đến với đời vì một nhân duyên lớn, không ngoài mục đích giúp chúng sanh thoát khỏi khổ đau sanh tử và có cuộc sống hạnh phúc. Khi sinh ra không ai muốn đau khổ, họ đã sống để tìm kiếm hạnh phúc chân thật của cuộc đời. Mục tiêu chính...