Chùa Phổ Minh (còn gọi là chùa Tháp) tọa lạc ở làng Tức Mặc, phường Lộc Vượng, thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định. Ngôi chùa được xây dựng từ thời Lý, đến năm 1262 nhà Trần mở mang quy mô bề thế hơn. Năm 2012 chùa Phổ Minh đã được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng là Di tích quốc gia đặc biệt.

Ngôi chùa cổ tọa lạc tại thôn Tức Mạc thuộc tỉnh Nam Định, quê hương của các vua Trần. Chùa còn được gọi là chùa tháp Phổ Minh, bởi đây là nơi lưu giữ bảo vật tháp Phổ Minh tượng trưng một thời Hào khí Đông A nhà Trần.

Theo sử sách, chùa Phổ Minh được xây dựng từ thời nhà Lý, nơi đặt vạc Phổ Minh – một trong tứ đại khí của Đại Việt. Quy mô chùa được mở rộng với quy mô lớn cùng với việc xây dựng các cung điện ở Thiên Trường dưới thời nhà Trần vào năm 1262.

Bởi thế, chùa Phổ Minh được coi là đại danh lam của nước Việt xưa gắn liền với những nhân vật lịch sử thời Trần.

Tháp Phổ Minh nhìn từ trên cao xuống.

Tháp Phổ Minh nhìn từ trên cao xuống.

Từ năm 1533 – 1592, chùa Phổ Minh tiếp tục được trùng tu. Người đứng ra tu sửa chùa là công chúa Mạc Ngọc Lâm. Bà đã về chùa tu hành một thời gian và phát tâm tu sửa cảnh chùa.

Kể từ sau đợt trùng tu này, chùa Phổ Minh còn trải qua nhiều lần tu sửa khác nhưng chùa vẫn giữ được dáng vẻ, quy mô bề thế với kiểu kiến trúc “nội công, ngoại quốc”.

Các hạng mục kiến trúc, công trình của chùa Phổ Minh gồm: Cổng Tam quan, Tiền đường, Thiêu hương, Thượng điện, tháp Phổ Minh, hành lang, nhà tổ, phủ mẫu…

Theo sử sách ghi lại, thời nhà Trần, vua Trần Nhân Tông sửa lại chùa và cư trú ở đó khi xuất gia. Lúc vua Trần Nhân Tông mất, vua Trần Anh Tông xây tòa tháp cao 14 tầng gồm 53 thước, chân mỗi bề 10 thước để cất xá lỵ. Thời Tây Sơn, quan trấn giữ vùng này phá đỉnh tháp hồ lô bằng đồng. Khi phá tới tầng thứ 13 nơi hòn đá thì thấy có một vật hình dải lụa đỏ bay lên trời nên không phá nữa.

Tháp được xây trên một sân nhỏ hình vuông, mỗi chiều 8,6 m và nằm thấp hơn so với mặt đất 0,45 m. Chiều cao của tháp 19,51 m, gồm 1 kiệu bát cống (phần đế của tháp) và 13 tầng.

Theo sử sách Tháp Phổ Minh được xây dựng vào năm 1308

Theo sử sách Tháp Phổ Minh được xây dựng vào năm 1308

Đế tháp được thiết kế hoàn toàn bằng đá xanh, mỗi cạnh dài 5,20 m. Dưới chân tháp có một băng hoa sen có cánh to cánh nhỏ từ giữa nghiêng dần về góc tháp biểu tượng một đài sen nâng kiệu. Phần dưới bệ đá được tạo dáng cong theo hai phía khiến người xem dễ lầm tưởng do đá bị lún nhưng thực chất dụng ý này nhằm xây dựng để tạo đà cho hơn một 10 tầng phía trên đều có độ cong tương tự.

Ngắm toàn cảnh cây tháp, người xem liên tưởng đến một bông hoa sen đang vươn lên và nở ra giữa hồ nước.

Cây muỗm được trồng bên cạnh chùa tháp là cây di sản với 315 năm tuổi. Ảnh: Cù Hiền.

Cây muỗm được trồng bên cạnh chùa tháp là cây di sản với 315 năm tuổi. Ảnh: Cù Hiền.

Đỉnh tháp là một khối đá tạo dáng hình bông sen bao gồm nhiều tầng lớp khác nhau như: Đỉnh búp sen thuôn mập, gồm 5 lớp cánh sen ngửa, chụm; trong đó lớp cuối cùng có viền kép và có đường sống nổi ở giữa. Toàn bộ búp sen được đặt trên một khối đất nung, dáng thuôn phình hai tầng màu đỏ.

Xung quanh tháp có tường bao quanh, ở các điểm trụ đều có đèn lồng. Chính giữa các tường có để 4 cửa ra vào tháp, ở trước có các đôi rồng đá.

Có thể nói rằng, tháp Phổ Minh không chỉ là một công trình quý giá về mặt văn hóa, lịch sử, kiến trúc mà mang trong mình cả niềm tự hào dân tộc thể hiện ý chí, hiên ngang, bất khuất của Hào khí Đông A.

Tháp Phổ Minh in trên đồng tiền mệnh giá 100 đồng

Tháp Phổ Minh in trên đồng tiền mệnh giá 100 đồng

Đến nay, chùa tháp Phổ Minh đã tồn tại qua 7 thế kỷ, mặc dù trải qua nhiều sóng gió, thiên tai giặc giã nhưng cây tháp vẫn được bảo tồn gần như nguyên vẹn, trở thành một kỳ quan quý hiếm, làm nên nét độc đáo không chỉ riêng của chùa tháp Phổ Minh mà còn cả tỉnh Nam Định nói chung.

Hiện nay trên cả nước chỉ còn ba cây tháp được xây từ thời Trần, đó là tháp Phổ Minh (Nam Định), tháp Huệ Quang (Yên Tử, Quảng Ninh) và tháp Bỉnh Sơn (Lập Thạch, Vĩnh Phúc), trong đó tháp Phổ Minh là ngọn tháp bề thế hơn, xây dựng công phu, mỹ thuật, kỹ thuật hơn cả.

TUỆ AN

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bài viết cùng chuyên mục:

Khám phá chùa Hoa Yên tại núi Yên Tử
Chùa Việt

Chùa Hoa Yên Yên Tử là một trong những địa điểm du lịch tâm linh được nhiều du khách thập phương chọn lựa. Ngôi chùa này có những điểm độc đáo trong thiết kế, lịch sử và sự tích xa xưa. Cùng khám phá vẻ đẹp chùa Hoa Yên Tử qua nội dung bài viết...

Ngôi cổ tự huyền bí bậc nhất trấn Sơn Nam
Chùa Việt

Hiện nay cả hai chùa Keo đều lưu giữ nhiều di vật quý giá chứa đựng những điều huyền bí gắn liền với cuộc đời Thiền sư Không Lộ. Không chỉ là một danh tích gắn liền với cuộc đời tu Phật của vị thiền sư nổi tiếng Dương Không Lộ, chùa Keo còn là...

Ngôi cổ tự chứa nhiều tác phẩm điêu khắc thời Trần
Chùa Việt

Chùa Thái Lạc được xây dựng tại thôn Quang Trung, xã Lạc Hồng, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên. Ngôi chùa hiện lưu trữ nhiều bức chạm gỗ cổ mà các nhà nghiên cứu cho rằng, có niên đại từ thời Trần (1225 – 1400). Mảng chạm tinh xảo thời Trần chùa Thái Lạc. Ảnh:...

Tu viện Bát Nhã với phong cảnh hữu tình, thiên nhiên trong lành bao bọc
Chùa Việt

Tu viện Bát Nhã đẹp như chốn thần tiên, xung quanh là đồi chè xanh mướt, rất gần với thác Damb’ri hùng vĩ. Tu viện Bát Nhã là một trong những điểm du lịch tâm linh ấn tượng của tỉnh Lâm Đồng. Không chỉ sở hữu kiến trúc đậm chất Á Đông đầy mê hoặc,...

Chiêm ngưỡng chùa Bửu Minh và nét đẹp cổ kính tồn tại cùng tháng năm
Chùa Việt

Chùa Bửu Minh được xem là một trong những ngôi chùa có đỉnh cao nhất Việt Nam, tháp chùa trang nghiêm, giữa bốn bề là những đồi chè xanh hút mắt. Cách trung tâm TP Pleiku hơn 15 km về phía Bắc, chùa Bửu Minh tọa lạc tại xã Nghĩa Hưng (huyện Chư Păh) là...

Khám phá kiến trúc độc đáo của ngôi chùa phủ đầy gốm sứ Bát Tràng
Chùa Việt

Với sự kết hợp giữa văn hóa làng nghề gốm Bát Tràng và kiến trúc tâm linh, chùa Tiêu Dao mang vẻ đẹp độc đáo, thu hút du khách đến tham quan, chiêm bái. Làng gốm Bát Tràng có hai thôn, là Giang Cao và Bát Tràng. “Ngôi chùa gốm sứ” Tiêu Dao, được xây...

Chiêm ngưỡng ngôi chùa hơn 100 tuổi có pho tượng Kim Thân Phật Tổ ngoài trời cao nhất Việt Nam
Chùa Việt

Chùa Long Sơn có tuổi đời hơn một trăm năm, thu hút du khách bởi lối kiến trúc đậm chất Á Đông. Đặc biệt, đây là ngôi chùa có pho tượng Phật ngoài trời cao nhất Việt Nam – đó là tượng Kim Thân Phật Tổ cao 24m, đường kính đài sen rộng 10m. Chùa...

Chùa Thầy-Sự Kết Hợp Hài Hòa Kiến Trúc Dân Gian và Kiến Trúc Phật Giáo
Chùa Việt, Kiến trúc-Mỹ thuật, Nghiên cứu

Chùa Thầy là một ngôi chùa nổi tiếng của vùng Quốc Oai (Hà Tây trước đây, Hà Nội hiện nay), gắn với vị sư tổ thời Lý Từ Đạo Hạnh, người có công truyền bá Phật giáo, xây dựng chùa, chữa bệnh, dạy nghề rối cho người dân nơi đây. Ra đời từ thời Lý,...

Ngôi chùa 900 năm tuổi cổ kính linh thiêng nổi tiếng, nằm trên đỉnh núi ở Hà Nam
Chùa Việt

Là ngôi chùa cổ có lịch sử gần nghìn năm tuổi còn lưu giữ được nhiều hiện vật có từ thời Lý, chùa Long Đọi Sơn hấp dẫn du khách bởi vẻ đẹp cổ kính, linh thiêng và yên bình. Chùa Long Đọi Sơn hay còn gọi là chùa Đọi nằm trên đỉnh núi Đọi...

Ngôi chùa cổ Việt Nam “gánh” tượng Phật nằm trên mái dài nhất châu Á, tuổi đời 3 thế kỷ, chứa 100 tượng điêu khắc bằng gỗ sơn son thếp vàng
Chùa Việt

Ngoài nét cổ kính, ngôi chùa gần 300 tuổi này còn được tổ chức kỷ lục xác lập là chùa có bức tượng Phật nhập Niết bàn trên mái dài nhất Châu Á.   Chùa Hội Khánh ở phường Phú Cường (TP Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương) do Thiền sư Đại Ngạn (dòng Lâm...

Chùa Hải Tạng trên đảo Cù Lao Chàm, tỉnh Quảng Nam
Chùa Việt

Chùa Hải Tạng nằm ở xóm Cấm, thôn Bãi Làng, được dựng vào năm Cảnh Hưng thứ 19 (1758). Bia đá dựng năm đầu niên hiệu Tự Đức (1848) hiện còn ghi: “Vào năm thứ 19 niên hiệu Cảnh Hưng, bổn phường đồng tạo chùa Hải Tạng, nền móng mới mẻ, để lại vạn đời....

Ngôi chùa được phong Sắc tứ cuối cùng tại Việt Nam
Chùa Việt

Chùa Khải Đoan – một trong những ngôi chùa lớn nhất ở Tây Nguyên, nằm ở phường Thống Nhất, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk – và cũng là ngôi chùa cuối cùng được phong Sắc tứ ở Việt Nam. Nội thất chính điện của chùa Khải Đoan sử dụng cấu trúc trùng...

Về thăm ngôi chùa tháp 800 năm tuổi xanh mát tuyệt đẹp ngay gần Hà Nội
Chùa Việt

Cùng với di tích Đền Trần, chùa Phổ Minh là một trong những địa chỉ tâm linh nổi tiếng, gây ấn tượng với du khách bởi những nét cổ kính, xanh mát và bình yên. Chùa Phổ Minh còn được gọi là chùa Tháp, nằm ở phía Tây đền Trần, thuộc phường Lộc Vượng, thành...

Vẻ đẹp ấn tượng của ngôi chùa kiến trúc Khmer ở Bạc Liêu
Chùa Việt

Bạc Liêu không chỉ là cái nôi của nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ mà còn có hệ thống kiến trúc tín ngưỡng như Chùa Xiêm Cán-một trong những ngôi chùa Khmer lớn và đẹp lộng lẫy nhất tại Nam Bộ. Chùa Xiêm Cán nằm cách trung tâm thành phố Bạc Liêu khoảng...

Tìm bình yên tại ngôi chùa giữa rừng thông xứ Huế
Chùa Việt

Chùa Huyền Không Sơn Thượng nằm giữa lưng chừng núi, được bao bọc bởi rừng thông xanh tại thôn Chầm, P.Hương Hồ, TP.Huế (Thừa Thiên-Huế), là điểm đến cho những ai muốn tìm chút an yên, tạm quên những xô bồ phố thị. Từ trung tâm TP.Huế, đi theo hướng chùa Thiên Mụ lên phía...

Tu viện 118 năm tuổi thanh tịnh an yên ở TP. Hồ Chí Minh
Chùa Việt

Tu viện Khánh An (TP.HCM) không chỉ là nơi chiêm bái Phật, lễ chùa mà còn thu hút nhiều người tới tham quan, chụp ảnh bởi kiến trúc ấn tượng, được ví von đẹp như những ngôi chùa Nhật Bản. Tu viện Khánh An (phường An Phú Đông, quận 12, TP.HCM) nổi tiếng với nét...