1/ Lịch sử nhân loại hướng đến sự toàn thiện

Vũ trụ chúng ta sinh ra đã được gần 14 tỷ năm. Đó là quá trình tiến hóa, từ vật chất không có sự sống đến vật chất có sự sống, lên đến đời sống thực vật và tiến hóa lên sinh vật và cuối cùng, trên trái đất này là con người có trí khôn (homo sapiens).

Cuộc cách mạng nông nghiệp của homo sapiens xảy ra cách đây 12.000 năm. Cuối cùng cuộc cách mạng khoa học xảy ra cách đây 500 năm và cho đến con người hiện đại. Những con người hiện đại chúng ta so với cách đây 1.000 năm, chúng ta đã tiến bộ rất nhiều về vật chấttiến bộ nhiều về kiến thức, nhưng về những đức tính của con người cao cả, những trí huệtình thương, sự tự chế, kỷ luật tinh thần để thoát khỏi những tính xấu mang gốc rễ thú vật như tham lam, hiếu chiến, nóng giận, tranh dành, đố kỵmâu thuẫn trong tự thân… thì quả thật còn cần tiến hóa thêm nhiều nữa. Nói chung, con người vẫn chưa hoàn tất.

Chính vì lẽ ấy mà đạo Phật vẫn có mặt trong đời sống hiện đại mặc dầu đã xuất hiện cách đây 2.600 năm, và vẫn tiếp tục phát triển ở cả vùng đất ‘cũ’ là phương Đông và vùng đất ‘mới’ là phương Tây. Đạo Phật là một con đường đưa con người đến sự hoàn thiện của chính con ngườiCon đường ấy không chỉ bắt đầu bằng Đức Phật và những bậc thánh đệ tử của ngài, mà còn trải dài và mở rộng theo lịch sử nhân loại với rất nhiều những bậc thánh đệ tử khác ở các thời đại và ở các quốc gia khác nhau.

2/ Khổ chính là sự bất toàn của con người.

Sự thật đầu tiên trong Bốn chân lý cao cả là Khổ (Khổ đế). Khổ (một nghĩa của khổ là “bất toại nguyện”) nói lên sự bất toàn, còn thiếu sót, còn khuyết điểm của con ngườiChúng ta lo âunóng nảyquyết định sai, gây đổ vỡ không đáng có, nông nổi, thiếu kiên nhẫnphiền muộn cần giải trí, không an tâm, luôn luôn tìm kiếm, nắm bắt…, tóm lại tất cả những thứ được gọi là phiền não, nói lên sự thiếu sót, chưa hoàn hảo của con người mình.

Tiếp theosự thật thứ hai là nguyên nhân của khổ (Tập đế). Nguyên nhân của khổ, phiền nãobất anloạn độngmâu thuẫn trong tự thân,… chính là sự thiếu sót, chưa hoàn hảo của mỗi chúng ta. Sự chưa hoàn hảo, chưa hoàn thiện của chúng ta khiến các phiền não sanh khởi và chúng lọt vào để khuấy đảo tâm.

Sự thật thứ ba là khi tâm hết phiền não, không còn phiền não (Diệt đế). Diệt đế là sự tịch diệt của tâm, vì bản tánh của tâm vốn tịch diệt, không có phiền não nào chạm đến được. Sự tịch diệt vốn có của bản tánh của tâm cũng chính là sự thanh tịnh vốn có của bản tánh của tâm. Không có phiền não khổ đau nghĩa là không còn sanh tử khổ đau, và nói một cách rốt ráosự thật rốt ráo là “chưa từng có sanh tử khổ đau”.

Tất cả mọi tông phái đạo Phật, tất cả mọi pháp tu đều có mục đích đạt đến Diệt đế, tức là sự tịch diệt, sự thanh tịnh vốn sẵn của bản tánh sâu xa của tâm. Dù cho mọi pháp môn, mọi đường lối thực hành bề ngoài có vẻ khác nhau, dùng những ngôn ngữ chuyên môn khác nhau, nhưng tất cả đều quy về Diệt đế, tức là sự vắng bặt tất cả những phiền não khổ đau của tâm, sự thanh tịnh vốn không có phiền não của tâm.

Sự thật thứ tư là con đường bao gồm những phương pháp, những đường lối (Đạo đế) để đạt đến Diệt đế, sự bình an vĩnh viễn của tâm.

3/ Con đường từ ngàn xưa và mãi mãi về sau cho đến ngày nào nhân loại hết phiền não, hết khổ đau.

Con đường Phật giáo không nằm riêng ở một vùng nào, một phương nào mà trùm khắp ba cõi, nơi nào có chúng sanh bất toàn và phiền não khổ đau. Con đường này khởi phát từ sự giác ngộ của Đức Phật và được bảo trì gìn giữ, trên căn bản “bất biến tùy duyên”  bằng những vị thánh tiếp nối và mở rộng ra với thế giớiCon đường này không chỉ đi cùng lịch sử mà còn dẫn dắt lịch sửCon đường ấy dẫn dắt loài người đến sự thành tựu tối hậu, sự hoàn thiện tối hậuvinh quang tối hậu của con người.

Mỗi người Phật tử chúng ta, dù chỉ là những người bình thường đều có thể đóng góp vào sự sống của con đường bằng sự thực hành nhỏ bé của mình. Chẳng hạn, mỗi khi tụng kinh xong, ngồi thiền xong, chúng ta đều đọc:

Nguyện đem công đức này

Đến khắp cùng tất cả

Đệ tử và chúng sanh

Đều trọn thành Phật đạo.

Như thế tức là chúng ta đóng góp chút ít vào sự sống và sự phát triển của con đường giải thoát và giác ngộChúng ta cần ý thức rõ ràng rằng chỉ một ý nghĩ tốt lành, một hành vi tốt lành, một hơi thở tốt lành là chúng ta đã đóng góp một phần rất nhỏ vào sự bảo trì và phát triển của con đường mà theo kinh điển là “tốt lành ở giai đoạn đầu, tốt lành ở giai đoạn giữa, và tốt lành ở giai đoạn cuối cùng”.

Nguyễn Thế Đăng

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bài viết cùng chuyên mục:

Xin đừng lên án việc xây chùa
Điểm nhìn

Tất cả chúng ta đều phải nương vào Thế gian trụ trì Tam bảo mới hoằng dương được Phật pháp. Do đó, việc xây chùa, tạc tượng, đúc chuông, độ tăng là đạo sự thiết yếu, phải duy trì. Vì nếu không xây chùa, sẽ không có cơ sở thờ tự, tập hợp lực lượng...

Thị phi cuối năm
Điểm nhìn

Sắp hết một năm… Một năm khá yên với tôi. Không sóng, không gió, ngoài đời cũng như trong đạo. Con đường tôi đi vẫn là thế đó Ngày mỗi mở hơn Cho tầm nhìn hạn hẹp nơi mình thoáng ra. Đâu đó, những hiện tượng không hay vẫn đang diễn ra. Không phải quanh tôi. Thế giới quanh tôi...

Hóa Giải Đối Nghịch
Điểm nhìn

Trong sự hóa giải, chuyển hóa nghịch cảnh và chúng sanh đối nghịch, sự giác ngộ, thành Chánh giác là hiệu quả nhất vì nó đi vào tận nơi thâm sâu nhất của tâm chúng sanh. Thành Phật là thành Chánh giác ngay trong tâm của mỗi chúng sanh, dù chúng sanh đó có “vọng tưởng chấp trước điên đảo” đến thế nào. 1/ Bài học từ Đức Phật trong Kinh Pháp Hoa Trong kiếp Đức Thích Ca thành Phật ở Ấn Độ, người đối nghịch,...

Góc Nhìn Khoa Học Và Phật Giáo Về “linh Hồn” Và Luân Hồi
Điểm nhìn

Trong đời mỗi chúng sinh, đặc biệt là con người, sinh tử vẫn là điều làm cho chúng ta bất an, lo sợ nhất, dẫu biết rằng không ai thoát khỏi quy luật này, không ai có thể tồn tại mãi mãi mà không hề chết, thế nhưng chúng ta vẫn cảm giác như cái chết là điều gì đó rất xa xôi, xa xôi bởi không ai đoán biết được nó sẽ đến...

Phật giáo với quan niệm phù đồ hộ trì
Điểm nhìn

Phật giáo chủ trương: Con người và chỉ có con người mới thực sự là người ban phúc giáng họa cho chính mình. Sự cầu cạnh, van xin ở người khác hoặc nơi thần linh, nếu có được cũng chỉ là phần không đáng kể, chỉ có tâm niệm, hành động hướng thiện mới mang...

Hòa Thượng Tuệ Sỹ Còn Ảnh Hưởng Bao Nhiêu Tới Phật Giáo Và Phật Tử Việt Nam Hiện Nay?
Điểm nhìn

Tin Hòa thượng Tuệ Sỹ viên tịch có vẻ như khép lại một trang sử sôi động, đầy lãng mạn của Phật giáo Việt Nam, kể từ phong trào Chấn hưng Phật giáo, với sự thành lập An Nam Phật học tại miền Trung vào năm 1932, do các nhà sư và các trí thức nho học lẫn “Tây” học, chủ trương, trong đó nổi tiếng nhất là bác sĩ Lê Đình Thám (1897-1969). Với Chấn hưng Phật giáo, Phật...

Đạo Phật Trong Thời Đại Kỹ Thuật Số
Điểm nhìn

Nhiều người trong chúng ta ngày càng nhận ra tác hại của thiết bị công nghệ kỹ thuật số. Công nghệ ngày càng phát triển để phục vụ cho đời sống con người, nhưng tại sao tỷ lệ trầm cảm và lo âu ngày càng gia tăng? Về mặt trực quan, nhiều người cảm thấy không thể tự chủ và điều khiển được cuộc sống của chính mình khi màn hình điện thoại...

Phật Giáo Và Phụ Nữ
Điểm nhìn, Đời sống

Chuyện nam nữ có lẽ là vấn đề (tạm gọi) – là muôn thuở. Nó bắt đầu từ thời kỳ hồng hoang mà đến nay vẫn mang tính thời sự nóng hổi! Để bàn vấn đề này liên quan đến tổ chức, quan điểm của Phật giáo, có lẽ phải bắt đầu từ những lý do căn bản như sau.  1. Tại sao lại có phân biệt nam nữ? Đứng ở góc độ nhân thế để mà bàn, F.Engels cũng...

Vô thường – con đường đưa đến tuệ giác
Điểm nhìn

Vậy vô thường là gì? Trong cuộc sống này, nhờ có vô thường mà có sáng, có trưa, có chiều, có tối, rồi có một ngày cho đến một tháng, một năm, mười, hai mươi năm. Nhờ vô thường, đứa bé sanh ra đời rồi lớn lên, trưởng thành chứ không đứng yên một chỗ....

Con trai Đức Phật xin cha chia gia tài, kết quả ra sao?
Điểm nhìn

Gặp cha lần đầu tiên khi đã 7 tuổi, con trai Đức Phật theo lời mẹ dặn, níu áo cha xin được ngài trao lại phần gia sản của mình. Đức Phật có một người con duy nhất, đó là vương tôn La Hầu La (Rahula) được sinh ra khi Phật còn là thái tử...

Tu sĩ trẻ trước làn sóng thời đại
Điểm nhìn

Mục đích giáo hóa của Đạo Phật là hướng chúng sanh đạt đến sự giải thoát chân chính. Phương pháp giáo hóa của Đạo Phật là tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với từng cá thể chúng sanh hoặc tổ chức, giúp đối tượng nhận ra đâu là nguyên nhân khiến mình không đạt...

Bóng ma dưới góc nhìn của Duy Thức
Điểm nhìn, Đời sống

Suốt những năm tôi giảng dạy ở trường Trung cấp Phật học Nha Trang (2012-2021), đề tài mà sinh viên thích hỏi vẫn là “ma quỷ”. Tôi tham vấn đề tài này với nhiều vị Trưởng lão kỳ túc, có vị tin tuyệt đối và có vị không tin đến cực đoan. Tôi cũng hỏi...

Cao nhân dạy: Tuỳ ngộ mà an, tuỳ duyên mà sống
Điểm nhìn

Cuộc sống bất biến, bởi vậy nhiều khi thuận duyên ban đầu nhưng lại biến thành nghịch duyên sau này, có khi nghịch duyên bây giờ nhưng lại biến thành thuận duyên trong tương lai.   Người ta thường gọi nhân duyên tốt là thuận duyên, và nhân duyên xấu là nghịch duyên. Thế nhưng...

Hướng đi của đạo Bụt cho hòa bình và môi sinh
Điểm nhìn

Tình thương bằng hành động: Biết chăm sóc chính ta, người muốn bảo vệ môi trường. Có một người học trò hỏi tôi:“Con phải làm gì trước quá nhiều vấn đề cấp bách hiện nay?” Tôi trả lời: “Con chỉ cần làm một thứ thôi nhưng làm cho sâu sắc và cẩn trọng thì con...

Phóng sinh như thế nào cho đúng cách?
Điểm nhìn

Hoạt động phóng sinh dựa trên tinh thần từ bi và bình đẳng giữa chúng sinh, và quan niệm nhân quả của sinh tử – luân hồi. Để hiểu việc này theo tinh thần giáo lý Phật đà, đại chúng hãy gạt bỏ những ồn ào và thiên kiến, lắng tâm đọc lại khai thị...

Bám Chấp
Điểm nhìn, Phật học

Bám chấp là nguyên nhân của mọi đau khổ, phiền não. Đó là những gì làm phát sinh trạng thái hữu và sinh. Điều đó không an toàn chút nào. Bất cứ điều gì có mặt, có sắc pháp chắc chắn sẽ tạo ra đau khổ. Giống như tiền của ta để người khác nhìn thấy: chắc chắn sẽ có những tên trộm muốn ăn cắp nó. Khi có tiền, bạn sợ mọi người trông thấy...